Rehber

Miad Takip Programı Nedir?

Miad takip programı, işletmedeki ürünlerin miadını (son kullanma tarihini) kayıt altına alan ve miadı yaklaşan ürünleri önceden bildiren yazılımdır. Marketler, kasaplar, şarküteriler, fırınlar, kafeler ve depolar için hem denetim riskini hem de fire oranını düşürür.

Miad ne demek?

Miad, bir ürünün tüketilebileceği son tarihi ifade eder. Günlük kullanımda miat, SKT (son kullanma tarihi) ve son tüketim tarihi çoğu zaman birbirinin yerine kullanılır. Sektörde "miadı geçmiş ürün", "miat alarmı" ve "miat takibi" ifadeleri yaygındır.

Ancak mevzuat açısından iki farklı kavram vardır ve aralarındaki fark pratikte önemlidir:

• Son Tüketim Tarihi (STT). Et, süt, peynir gibi hızla bozulabilen ürünlerde kullanılır. Bu tarih geçtikten sonra ürünün satışı yasaktır.
• Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi (TETT). Makarna, un, şeker, pirinç, çay gibi uzun ömürlü gıdalarda kullanılır. Ürünün tazeliğini ve aromasını koruduğu süreyi ifade eder; doğrudan bir sağlık riski göstergesi değildir.

Bu ayrım, hangi ürünü raftan mutlaka çekmeniz gerektiğini ve hangisi için farklı bir yol izleyebileceğinizi belirler. STT ve TETT farkını ayrıntılı anlattığımız yazıya buradan ulaşabilirsiniz.

Miad takibi neden elle yapılamaz?

Küçük bir işletmede bile aynı anda yüzlerce farklı ürün bulunur ve her birinin miadı farklıdır. Defterle takip belli bir ürün sayısından sonra üç noktada tıkanır.

Birincisi, her yeni ürün girişinde tüm listenin gözden geçirilmesi gerekir. İkincisi, hangi ürünün ne zaman kontrol edildiğine dair güvenilir bir kayıt kalmaz. Üçüncüsü ve en önemlisi, defter kimseyi uyarmaz — bakmayı unuttuğunuz gün sistem çalışmamış olur.

Yazılımın sağladığı asıl fayda hız değil, unutmayı ortadan kaldırmasıdır. Program her açıldığında miadı yaklaşan ürünleri kendiliğinden önünüze koyar.

FEFO nedir, FIFO'dan farkı ne?

Stok yönetiminde iki farklı öncelik kuralı vardır ve miadı olan ürünlerde doğru olanı seçmek fire oranını doğrudan etkiler.

• FIFO (İlk Giren İlk Çıkar). Depoya önce giren ürün önce çıkar. Miadı olmayan ürünlerde yeterlidir.
• FEFO (İlk Miadı Dolan İlk Çıkar). Giriş tarihi değil, miad tarihi esas alınır. Sonradan gelmiş olsa bile miadı daha yakın olan ürün önce çıkar.

Pratikte fark şudur: aynı üründen iki parti aldınız, ikincisi daha sonra geldi ama miadı daha yakın. FIFO uygularsanız ilk partiyi önce satarsınız ve ikinci parti rafta bozulur. FEFO uygularsanız miadı yakın olanı öne alırsınız.

Miad takip programı bu kararı sizin yerinize verir: kritik listede ürünler kalan güne göre sıralanır, yani zaten FEFO sırasındadır.

Miad takip programı nasıl çalışır?

Ürün kaydı

Ürünün barkodu okutulur. USB barkod okuyucu, telefon kamerası veya elle giriş kullanılabilir. Ürün daha önce kaydedilmişse adı otomatik gelir; yalnızca miad tarihinin girilmesi yeterlidir. Elinizde hazır bir Excel listesi varsa toplu olarak aktarılabilir.

Miat alarmı

Program her açılışta kalan günleri yeniden hesaplar. Miadı yaklaşan ürünler ayrı bir listede toplanır ve renklerle ayrılır: miadı geçenler kırmızı, birkaç günü kalanlar turuncu görünür. Hangi rafa öncelik verileceği bir bakışta anlaşılır.

Çıkış ve kayıt

Ürün raftan çekildiğinde sebebi kaydedilir: satıldı, zamanında çekildi (indirime konuldu veya iade edildi) ya da miadı doldu ve imha edildi. Bu kayıtlar denetim raporunun temelini oluşturur.

Fire oranı ve miad takibi

Fire, işletmede satılamadan elden çıkan ürünlerin oranıdır. Miadı dolduğu için atılan her ürün doğrudan fire olarak kaydedilir. Tek tek bakıldığında küçük görünür, ancak ay sonunda toplandığında ciddi bir rakama ulaşır.

Miad takibi fire oranını iki şekilde düşürür. Miadı yaklaşan ürün zamanında fark edildiğinde indirime konularak satılabilir veya tedarikçiye iade edilebilir; her iki durumda da tam kayıp yerine kısmi kayıp yaşanır. İkincisi, hangi ürün gruplarında sürekli fire verildiği görünür hale gelir ve sipariş miktarları buna göre ayarlanabilir.

Hangi işletmeler kullanır?

Miadı olan ürün satan her işletme için uygundur: marketler ve bakkallar, benzin istasyonu marketleri, kasap ve şarküteriler, fırın ve pastaneler, kafe ve restoranlar, kantinler, aktar ve kuruyemişçiler, toptancı depoları.

Özellikle büyük bir stok veya ERP yazılımı kullanmayan, kendi başına ayakta duran küçük ve orta ölçekli işletmeler için anlamlıdır. Kurumsal zincirlerde bu işlev genellikle mevcut sistemin içinde yer alır. Sektöre göre miad takibinin nasıl farklılaştığını buradan inceleyebilirsiniz.

Ayorin SKT Takip ile miad takibi

• Barkodla otomatik tanıma. Ortak katalog sayesinde daha önce kaydedilmiş ürünlerin adı otomatik gelir.
• Telefonla okutma. Rafın önünde barkod okutup ürün eklersiniz; kayıt saniyeler içinde bilgisayarda görünür.
• Denetim raporu. Tarih aralığı seçip PDF çıktı alırsınız. Hangi ürünün ne zaman kontrol edildiği ve imha edildiği imza alanıyla birlikte belgelenir.
• Çevrimdışı çalışma. İnternet kesildiğinde program durmaz.