Rehber

STT ve TETT farkı nedir?

Ambalajların üzerinde iki farklı tarih ifadesi görürsünüz ve aralarındaki fark, ürünü raftan çekmeniz gerekip gerekmediğini belirler. Bu ayrımı bilmemek hem gereksiz zarara hem de denetimde soruna yol açabilir.

İki farklı tarih, iki farklı anlam

Son Tüketim Tarihi (STT)

Mikrobiyolojik açıdan hızla bozulabilen ürünlerde kullanılır: et, süt, peynir, taze balık, hazır yemek gibi. Ambalajda genellikle "son tüketim tarihi" ifadesiyle yer alır.

Bu tarih geçtikten sonra ürünün satışı yasaktır. Sağlık riski taşıdığı için istisnası yoktur; ürün raftan çekilmeli ve imha edilmelidir.

Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi (TETT)

Uzun ömürlü, kuru gıdalarda kullanılır: makarna, un, şeker, pirinç, çay, kahve, bakliyat gibi. Ambalajda genellikle "tavsiye edilen tüketim tarihi" veya "en iyi ... tarihine kadar tüketiniz" şeklinde geçer.

Bu tarih ürünün tazeliğini, aromasını ve ideal lezzetini koruduğu süreyi ifade eder. Doğrudan bir sağlık tehlikesi göstergesi değildir.

Pratikte ne değişiyor?

Tarım ve Orman Bakanlığı, gıda israfını azaltmak amacıyla, uygun saklama koşullarında muhafaza edilen ve TETT'si dolmuş ürünlerin belirli şartlarla satışına izin veren bir düzenleme yapmıştır. Uygulamanın temel şartları şunlardır:

• Ayrı reyon zorunluluğu. Bu ürünler standart ürünlerin arasına karıştırılamaz, yalnızca kendilerine ayrılmış bölümde sergilenir.
• Bilgilendirme şartı. Tüketici, ürünün tarihi hakkında açık şekilde bilgilendirilir.
• Sorumluluk işletmede. Satışa sunulan ürünün insan tüketimine uygunluğundan doğrudan satıcı işletme sorumludur.

STT'si geçmiş ürünler için böyle bir esneklik yoktur. Bu ürünlerin rafta bulunması durumunda idari yaptırım uygulanabilir ve ürünlere el konulabilir.

Özetle: STT geçti ise imha edilir. TETT geçti ise şartlara uyulmak kaydıyla değerlendirilebilir. Emin değilseniz güvenli taraf her zaman raftan çekmektir.

Neden bu ayrımı takip etmek gerekir?

İki yönlü bir fayda vardır. Bir yandan STT'si geçen bir ürünün rafta kalması ciddi bir risktir; diğer yandan TETT'si geçmiş uzun ömürlü bir ürünü gereksiz yere imha etmek doğrudan zarardır.

Doğru ayrımı yapabilmek için önce hangi üründe hangi tarihin yazdığını bilmek gerekir. Ürün sayısı arttıkça bunu akılda tutmak mümkün olmaz; kayıt tutmak şart hale gelir.

Depoyu da unutmayın

Denetimlerde yalnızca raflar değil, depo da kontrol edilir. Süresi geçmiş ürünün depoda bulunması da sorun oluşturur. Bu yüzden takip sisteminin depodaki ürünleri de kapsaması gerekir.

Kayıt tutmanın önemi

Denetimde sorulan asıl soru şudur: "Süresi dolan ürünleri ne yaptınız?" Sözlü cevap yeterli olmaz; kontrollerinizi düzenli yaptığınızı gösterebilmeniz beklenir.

Hangi ürünün ne zaman kontrol edildiği ve hangisinin imha edildiği kayıtlıysa, işletmenin konuya özen gösterdiği ortaya konur. Defterle tutulan kayıtlar bu noktada zayıf kalır: okunması zordur, kaybolabilir ve geriye dönük arama yapılamaz. Denetime hazırlık rehberimize buradan ulaşabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Mevzuat değişebildiği için güncel düzenlemeler için Tarım ve Orman Bakanlığı'nın resmi kaynaklarını takip etmenizi öneririz.